Ол къойгъан хазна – китапла, суратла, сый, намыс

Бу кюнледе Нальчикде Тимбора Мальбахов атлы къырал миллет библиотекада фахмулу жазыучу, кёчюрмечи, журналист Эльберд Тимборович Мальбахов туугъанлы 80 жыл болгъаны бла байламлы эсгериу ингир баргъанды.
Библиотеканы ишчилери, тёреде болгъаныча, быллай ишлеге хазырлана туруп ол кюннгю жигитлерини бетин не жаны бла да ачыкъ этерге кюрешиучюдюле. Бу жол да алай эди – кёрмючле, жазыучуну, журналистни жаш заманындан башлап, жууукъ-ахлула бла, шуёхлары, къалам къарындашлары бла алдыргъан суратларын, аны юсюнден айтылгъан сёзлени юзюклерин кёргюзтген экран, Эльберд кеси ишлеген суратла…  
Жыйылыуну библиотеканы директору Анатолий Емузов ачханды. Биринчи сёзню ол КъМР-ни культура министри Мухадин Кумаховха бергенди. Ол  юбилярны жашау эм чыгъармачылыкъ жолундан бир къауум шарт келтирип, аны кеси иги таныгъанын, къызы Ольга бла, ол а республикада белгили радио, тележурналистди,  эгечи бла да эрттеден да шуёхлукъ жюрютгенин, Эльберд кеси къолу бла алгъыш жазып берген китапланы къайтып-къайтып окъуп туруучусун айтханды.
- Бу юйюрню сейир ич ариулугъу барды, кимге да юлгю болурча. Юй тамата уа бек уялчакъ болгъанды. Ма бюгюн ол сау болуп, былай жыйылыргъа умутубуз барды десек, унарыкъ тюйюл эди. Ол айыпды деп. Аны бла бир тюбеген адамны Эльберд эсине тюйрелип къалгъаны да анданды,- дегенди министр.
Ызы бла Анатолий Гузерович келгенлени жазыучуну  жууукъ-ахлулары, аланы арасында туудукълары  Лаура бла Азамат бла да шагъырей этгенди. Ызы бла жазыучуну сабий заманындан таныгъанын, къоншуда ёсгенлерин, бирге окъугъанларын, спорт бла да (женгил атлетика) бирге кюрешгенлерин, не заманда да аланы, ата-аналарынча, керти шуёхлукъ байлап тургъанын, бу эки юйюр бирге кёп туз-гыржын ашагъанларын да  айтханды.
Мен ишими юсю бла кёп къыраллада айланнганма, алай Элиг(анга алай айтыучу эдим), менден аз билмегенди ол мен баргъан жерлени юслеринден. Анга не сорууну берсенг да, жууабы тюз болгъанды, алай билгенди нени да, окъургъа бек сюйгенди.
Шуёхум дуниясын алышханда, аны атасы алдан жыйып тургъан, жашында сакъланнган китапладан 500-ден артыгъын бергендиле сабийлери бизни библиотекагъа. Кесигиз кёресиз бу сурат кёрмючню – ол журналист, жазыучу болмаса, художник болургъа боллукъ эди.
Кёрмюч этерге уа бир да сюймегенди ийменнгенден. Тенглерине бериучю эди саугъагъа. Атасыча, уллу харакет къоймагъанды сабийлерине, алай ол къойгъан акъыл, намыс-сый, бет не уллу хазнадан да багъалыды, - дегенди Анатолий Емузов.
Къабарты-Малкъарны Жазыучуларыны союзуну правленини таматасы Беппайланы Муталип Эльбердни чыгъармаларыны теренликлерини, авторну суратлау усталыгъын, сёз хунерин да белгилегенди. «Страшен путь на Ошхамахо» деген романын бошагъанда, анга ал сёзню Къайсын къалай къууанып жазгъанын да эсгергенди.  Эльберд ингилиз, испан тиллеге да уста болгъанын, бийик билимли деп аллайлагъа айтылгъанын да чертгенди.
Ызы бла келгенле Мухадин Кумахов алдыргъан «Эльберд Мальбахов» атлы киногъа къарагъандыла эмда жазыучуну сабыр ауазын эшитип, аны оюмларына тынгылап, бюгюн былайда аны юсюнден айтыла тургъан сёзлени кертиликлерине ийнанырча болгъандыла. Терк районну жер-жерли администрациясыны таматасы Владимир Хажуев аны бир жерлилери быллай адамлары бла ёхтемленнгенлерин, ол Эльберд бла бир ненча кере тюбешгенин, байламлыкъ жюрютгенин, айтханды.
- Эльберд къабарты халкъны тарыхындан, жашау болумундан не къадар кёп билирге итиннгенди. Аллай затланы уа къайда табарыкъса? Жаланда сени атауулунг жашагъан жерде! «Сора сен Мальбаховну жашыса?!»дегенни эшитсе, ол бек ийменнгенди. Ол, аллай къырал къуллукъчуну жашы болмаса да,   атын иги бла айтдырлыгъына биз бюгюн былайда шагъат болуп турабыз, – деп, бу ишни къурагъанлагъа жюрек ыразылыгъын билдиргенди Владимир Хажуев.
Жазыучу, басмачы  Виктор Котляров Эльбердни китапларын излеп кёпле келгенлерин айтып, аны «Страшен путь на Ошхамахо» деген чыгъармасын жангыдан чыгъарыр умуту  болгъанын билдиргенди.
Къабарты-Малкъарны Художниклерини союзуну таматасы Геннадий Темирканов а юбилярны сурат ишлеуде хунерини юсюнден айтханды. «Эльбердни тындыргъан ишлери бек магъаналыдыла бизни адабиятыбызгъа. Ма бу суратлагъа къарай келсенг, аланы жюреги халал, ниети таза, тюз адам ишлегенин сезип тураса», – дегенди ол. Ошноков Олег а - жамауат адамы – Эльберд интернационалист болгъанын, кеси да орус, къабарты, малкъар, битеудуния  адабиятны да иги билгенин чертгенди.
Ол ингирде жазыучуну чыгъармаларындан юзюклени, Къулийланы Къайсынны сёзюн да Али Шогенцуков атлы Къабарты къырал драма театрны  артистлери окъугъандыла. Жыйылыуну ахырында Ольга Мальбахова атасын эсгерип, бери келгенлеге, бу ингирни къурагъанлагъа да жюрек ыразылыгъын айтханды, алагъа, аланы жууукъ-ахлуларына да саулукъ-саламатлыкъ тежегенди.

Кертиланы Сакинат.

Свежие номера газет Заман


17.04.2019
15.04.2019
12.04.2019
10.04.2019