«Ёсерге итинеме, бир сагъатны да бош оздурмазгъа кюрешеме»

Малкъарланы Амина КъМКъУ-ну Педагогика институтунда  устаз-психолог усталыкъгъа окъугъанды, бусагъатда уа Социал-гуманитар институтну тёртюнчю курсундады. Дагъыда Нальчикде «Альбион» лингвист арада эм Чегемде «Успех» сабий клубда ишлейди. КъМР-ни Жамауат палатасыны жаш тёлю советине да киреди. Бюгюн ол редакцияны къонагъыды.
- Амина, сен анча жерде ишлейсе, окъуйса, бош заманынг а бармыды?
- Болуучуду. Аллай заманлада татлы ашла  биширеме, Чегемде юйюбюзню бахчасында ишлерге да сюеме. Таулула малчылыкъ, жерчилик бла башларын кечиндиргендиле, къан бла келгени кесин билдиреди.
- Фатарда  жашаяллыкъмы эдинг?
-Сёзсюз, адам улу неге да юйренип къалады. Алай сайларгъа тюшсе уа, кесибизни  юйюбюздеча бахча, арбаз да эркин болгъанны сайларыкъ эдим. Фатардагъы хауа кёлюнгю къысханча болады. Эркин аламны, таза хауаны излейди хар инсан да.  
- Атанг-ананг не айтадыла сени былай кёп жумуш бардыргъанынга?
- Ол жаны бла насыбым тутханды,  экиси да ыразыдыла манга.  Анама тюз жууукъ тенгимеча жюрегимде болгъанны айтама. Окъууума, жангы затха юйреннгениме да бек къууанадыла.
Школ жылларымда анам, къолумдан тутуп, тепсеу классха жюрютгенди, музыкалы школну фортепиано бёлюмюн  да бошагъанма. Сабийлигимден сахнаны бек жаратама, не заманда да алчы болургъа сюйгенме.
Къарындашым Къанамат бла эгечим Фаризат сабырдыла, мен алагъа ушамагъанма (кюледи). Жууукъларымы, тенглерими кёллерин кётюрюрге итинеме, тойгъа-оюннга чакъырсала, сюйюп къатышама.
Жашауну жарыкъ этерге излей эсенг, бир жанында сюелип турмай, кесинг бир зат къураргъа керексе. Институтда «жаш тёлю бла иш къурау» деген бёлюм ачылгъанын эшитгенимде, ол манга келишгенин сезген эдим.
- Кесинг къаллай башламчылыкъла этгенсе?
- КъМР-ни Жамауат палатасыны Жаш тёлю советинде бизге проектле къураргъа эм бардырыргъа буйрукъ берген эдиле. Мен волонтёр араны таматасыны орунбасарыма, Мухамед Дадохов бла бирге Прохладный шахарда къыяулу сабийлеге жандауурлукъ акция бардырыргъа оноулашабыз. Артистле бла мен сёлешеме, алагъа тюберге,  ашырыргъа да мен керек эдим .
Акцияны парк ичинде бардыргъанбыз.  Анда солугъан адамла бизни концертибизге терк окъуна жыйылдыла, кёбюсю анала сабийлери бла. Алгъа арсарлы болуп, тыншчыкъ сюелип турдула, бираздан а тепсеп, къууанып башлагъандыла.  Ол кюн алтмыш минг сом жыйылгъанды. «Сау болугъуз!»  - дегенле кёп эдиле.  
- «Альбион» лингвист арада педагог-психологну жумушу недеди?
- Сабийлени неге хунерлери болгъанын тинтеме. Фахму гитчелигинден окъуна билинсе, ол къалай игиди! Сёз ючюн, баланы тюрлю-тюрлю тиллеге хунери бар эсе, ол физик болургъа керек тюйюлдю. Ата-анала школну бошай тургъан окъуучуланы угъай, онжыллыкъланы окъуна келтиредиле. Нек дегенде шёндю биринчи классдан окъуна сабийлени  репетиторлагъа жюрютюп башлайдыла.  Къайсы предметге хунерлери болгъанын билселе уа, анга бегирек эс бурургъа кюрешедиле.
Насыпха, бусагъатда билимни багъасы чыгъа башлагъанды. Къуру дипломла ючюн окъумайдыла, айныргъа итинедиле. Кёпле ангылайдыла – билимсиз тамблагъы кюн жокъду.   
Хар ата-ана да баласы окъуулу болур ючюн аз ахча къоратмайды. Биз усталыкъны тюз сайларгъа себеплик этебиз. Дагъыда тюрленнген болумлагъа юйренирге болушабыз. Нек дегенде республикада школну бошап, окъургъа кетип, уллу шахарны жашаууна тюзелалмай, юйге къайтып  келгенле да аз тюйюлдюле.
-   Амина, магистратурагъа кирир муратынг а бармыды?
- Хау,Аллах айтса,психология жаны бла окъургъа сюеме.
- Студент болгъанлы  не затны билгенинге къууаннганса?
- Кертисин айтайым: школда ана тилимде окъургъа итинмеучю эдим. Университетге киргенли уа Малкъар маданият араны битеу ишлерине къошулама, ана тилимде китапланы бек сюйюп окъуйма. «Ёзден адетге» бла «Къарачай-малкъар халкъны этикалы кодекси» деген конкурслагъа хазырланнганыбызда, кюн сайын бир жангы нарт сёзню кёлден айтыргъа керек эди. Энди аланы бек кёбюн билеме.
- Жазыучуладан къайсын белгилейсе?
- Тыш къыралны классикасын окъургъа бек сюеме, бегирекда Ремаркны чыгъармаларын.
- Солугъан кезиуюнгю къалай ётдюресе?
- Китап да окъуйма, ашханада да кюрешеме, юй жумушладан да къачмайма. Къысхасын айтханда, бир ишден арысам, башхасына кёчеме, бир сагъатны да бош оздурмазгъа кюрешеме. Сылтау бла, сылтаусуз да юйюрюбюз  терк-терк бирге жыйылабыз, къарындашымы юч къызы, эгечими эки жашы барыбызны да къууандырадыла.Мен  окъууда, ишде болсам да, алагъа тансыкъ болама.
Ыйыкъ кюнледе уа, бирге жыйылып, Лашкутагъа аммабызгъа  барыучубуз. Ол хурметли, белгили аппам бла юч жаш бла беш къыз ёсдюргенди. Къысхасы, уллу юйюрбюз, биригип, татлы, жарашыулукъда, сюймекликде, бир бирге билеклик этип жашайбыз.
- Ушакъ этгенинг ючюн сау бол, бийик жетишимлеринг алда болсунла!

Байсыланы Марзият.

Свежие номера газет Заман


17.04.2019
15.04.2019
12.04.2019
10.04.2019