Таматала хыйлачыланы ыргъакъларына тюшмез ючюн барыбыз да борчлубуз

КъМР-де МВД-да бардырылгъан брифингде полициячыла арт кезиуде  шёндюгю технологияланы хайырланып этилген хыйлачылыкъланы саны ёсгенин билдиргендиле эмда республиканы жамауатын сакъ болургъа, кеслерин аманлыкъчылагъа алдатмазгъа чакъыргъандыла. Жылны башындан бери уа аллай  39 аманлыкъ эсепге алыннганды.
Журналистле бла тюбешиуге КъМР-де МВД-ны следствие управлениясыны бёлюмлерини  башчылары - юстицияны подполковниклери  Сергей Галачиев бла  Мурат Бечканов,  уголовный розыск управленияны бёлюмюню башчысыны орунбасары полицияны подполковниги Мурат Хажнагоев  бла тамата оперуполномоченныйи полицияны майору Олег Чепурной, РФ-ни МВД-сыны Нальчикде бёлюмюню следствие управлениясыны башчысы юстицияны полковниги Геннадий Кангашуев келгендиле.  
Сергей Галачиев технологияла айныгъанлары бла аманлыкъчыла да тири болгъанларын,  Интернетни, мобиль байламлыкъланы онгларын хайырланып адамланы алдагъанланы саны ёсгенин  чертгенди. «Биз республикалы информация органланы  болушлукълары бла жамауатны сакъ болургъа, хыйлачылагъа алдатмазгъа чакъырыргъа сюебиз»,-дегенди ол.
 Аны айтханына кёре, быллай бузукълукъланы асламы Нальчикде бла Прохладныйде этиледиле.  Аланы азайтыу жаны бла мадарлагъа, профилактикагъа  баш магъана бериледи. Ол мурат бла право низамны сакълаучула бу кюнледе Сбербанкны эмда республикада мобиль байламлыкъ сетьлени келечилери бла кенгеш бардыргъандыла. Анда уа хыйлачыланы жолларын кесиуню, ведомстволаны араларында информацияны  тыйгъычсыз белгили этиуню амаллары сюзюлген эдиле.
Мурат Хажнагоев а хыйлачылыкъны тюрлюлерини юслеринден айтханды. Асламында Интернетде ол неда бу товар сатылгъаныны юсюнден сайтла хазырлайдыла. Биреу аны алыргъа излеп, ахчаны бузукъчуланы счётларына ийгенлей, ала телефонларын ёчюлтюп, тас болуп къаладыла. Дагъыда кредитле алгъанда да алданадыла бизни инсанларыбыз. «Картагъызны шартларын бир адамгъа да билдирмегиз,  банкны ишчилери пин-кодну бир заманда да сорлукъ тюйюлдюле, аны унутмагъыз. Дагъыда хыйлачыны «ыргъагъына» тюшмез ючюн, кёп соруула беригиз, ол неда бу шартны ангылатырын тилегиз»,-дегенди ол.
Дайым да эсгертилип тургъанлыкъгъа, жарсыугъа, телефон бла сёлешип, жууукъ адамыгъыз къыйынлыкъгъа тюшгенди, анга болушур ючюн ахча тёлерге керекди, деп алдагъан кезиуле да азаймагъандыла. «Асламында анга тамата тёлюню келечилери тюшедиле. Аманлыкъчыла уа кече сёлешедиле, бу кезиуде уа ата-ана жюрек не затха да ийнанып къалады»,-деп чертгенди Хажнагоев.
Полициячыланы айтханларына кёре, былтыр  эсепге алыннган аманлыкъланы тинтиу игиленнгенди. Анга уа бир ненча Интернет хыйлачы тутулгъанлары да шагъатлыкъ этеди. Ала уа барысы да республикадан тышында жашагъанладыла. Сёз ючюн, аладан бири   Свердловск областьда ачыкъланнганды. Ол Интернетде малла сатханыны юсюнден билдириуле басмалагъанды. Ахча къолгъа тюшгенлей а, телефонларын да ёчюлтюп, тас болуп къалгъанды. «Ол  бизни 27 жерлешибизни алдагъанды, алагъа 720 минг сом къоранч этилгени тохташдырылгъанды. Алай аны къайтарыр онг болмагъанды. Ведомстволаны араларында келишимле этилгинчи, ол ачханы счётундан тешип, къоратып къойгъанды.   Аны ючюн право низамны сакълаучула банкла, сотовый связьны келечилери бла документлени бир бирге  электрон амал бла жибериуню мадарларын этедиле»,-дегенди Геннадий Кангашуев, сёзге къошула.
Жыйылыуну ахырында журналистлени сорууларына жууапла бере, Сергей Галачиев полицияда интернет хыйлачылыкълагъа къажау энчи бёлюм къуралгъанын, анда сынаулу, шёндюгю технологияладан ангылаулары болгъан полициячыла ишлегенлерин  чертгенди. «Бизни билимли кадрларыбыз бардыла, алай республиканы инсанларын да сакъ болургъа чакъырыргъа сюеме. Ата-аналарыгъызгъа  терк-терк сёлеше туругъуз, ала хыйлачылагъа ийнанып къалмаз ючюн не этерге кереклисин ангылатыгъыз. Дагъыда къайтарып айтама, банк картагъызны шартларын бир адамгъа да билдирмегиз,  сайтлада болгъан шартланы эринмей тинтигиз»,-дегенди ол.

Тикаланы Фатима.

Свежие номера газет Заман


18.02.2019
15.02.2019
13.02.2019
11.02.2019