Демография халны игилендириуню эм башха салып

КъМР-ни Парламентини жаз сессиясыны биринчи жыйылыуунда законла чыгъарыучу органнга кирмеген политика  партияланы келечилери республикада демография болумну игилендириуню амалларын кёргюзтгендиле. Кенгешни спикер Татьяна Егорова бардыргъанды.

Биринчиден, сёз кадрланы юсюнден баргъанды. Депутат Борис Паштов Культура, граждан обществону айнытыу эм информация политика жаны бла комитетни башчысыны къуллугъундан эркин этилгени белгили болгъанды. Контроль эм регламент жаны бла комитетни таматасы Кансаланы Еленаны айтханына кёре, ол оноу  Борис Султановични тилеги бла этилгенди.
- Былайда ангылатыргъа тийишлиди. Аны депутат полномочиялары тохтатылмайдыла. Ол мындан ары да КПРФ-ни фракциясына башчылыкъ этерикди,-дегенди ол.
Законлагъа -
тюзетиуле
Ол кюн депутатла бир ненча республикалы законну тинтип, къабыл кёргендиле. Ол санда «Производствону эм потребленияны къалгъан-къулгъанларыны юсюнден» законну проекти эки окъулууда къабыл этилгенди. Аграр соруула, табийгъатны хайырланыу, экология эм тёгерекдеги къудуретни сакълау жаны бла комитетни башчысы Артур Текушевни ангылатханына кёре, ол федерал излемлеге келишдирилгенди.
Анга кёре, РФ-ни субъектини власть органларыны коммунал къалгъан-къулгъанланы жарашдырыуну жер-жерли схемаларын хазырлау жаны бла полномочиялары кетериледиле. Андан сора да, багушну жарашдырыу бла байламлы бир низам кийириледи. «Аны бла бирге регионлагъа кеслерини онгларына кёре жорукъла тохташдырыргъа эркинлик берилгенди»,-дегенди депутат.
«КъМР-де Акъылбалыкъ болмагъанланы ишлери жаны бла комиссияланы эм аланы эркинликлерин къоруулауну эмда жер-жерли самоуправление органлагъа акъылбалыкъ болмагъанланы ишлери жаны бла  комиссияланы къурау эм аланы эркинликлерин къоруулау жаны бла бир-бир къырал полномочияланы бериуню  юсюнден» республикалы законну 2-чи эм 15-чи статьяларына тюрлениуле да, эки окъулууда сюзюлюп, къабыл кёрюлгендиле.
КъМР-ни жарыкъландырыу, илму эм жаш тёлюню ишлери жаны бла министрини къуллугъун толтургъан Ауэс Кумыковну ангылатханына кёре, ол федерал законлагъа кийирилген тюрлениулеге келишдирилгенди. Сёз полномочияланы юлешиуню юсюнден барады.
 «Билим бериуню юсюнден» законну 5-чи эм 6-чы статьялары да тюрлендирилгендиле. Билим бериу, илму эм жаш тёлюню ишлери жаны бла комитетни башчысы Нина Емузованы айтханына кёре, КъМР-ни Правительствосуна школгъа дери билим бериуню регион информация системасын къурау жаны бла полномочияла бериледиле.
Депутатла «КъМР-де маданиятда чыгъармачылыкъ бла кюрешгенлени эм чыгъармачылыкъ союзланы» юслеринден республикалы законнга эмда КъМР-ни Административ бузукълукъланы кодексине тюрлениулеге да къарагъандыла. 

КъМР-ни Парламенти РФ-ни Президентини Федерал Жыйылыугъа Посланиясында белгиленнген борчланы тамамлауну планын хазырлагъанды. Кансаланы Еленаны айтханына кёре, анга кеслерини предложенияларын битеу комитетле да кёргюзтгендиле.
Алай бла къыралны башчысы салгъан борчланы тамамлауну чеклеринде 7 законну жарашдырыргъа белгиленеди. Контроль-аналитика жумушла да асламдыла:   аланы саны отузгъа жетеди. Депутатла парламент тынгылаула, «правительстволу сагъатла», «тёгерек столла», семинарла комитетлени кенгертилген жыйылыуларын бардырлыкъдыла.
Оюмларын ачыкъларгъа - толу эркинлик
Ызы бла КъМР-ни Парламентине кирмеген политика партияланы келечилери сёлешгендиле. Бу жол жыйылыугъа алты партияны оноучусу къатышхандыла.  
Татьяна Егорованы айтханына кёре, «Политика партияланы юслеринден» федерал законнга, КъМР-ни Парламентини Регламентине тийишлиликде законла чыгъарыучу баш органнга кирмеген партияла, жылны аллында биринчи жыйылыугъа къатышып, республиканы жамауат жашаууна, социал-экономикасын айнытыугъа кёз къарамларын белгили этерге эркиндиле. Быйыл а президиум демографияны сорууларын сюзерге оноулашханды.
- Биз жыйылыугъа къатышыргъа чакъырыуну битеу политика партиялагъа бергенбиз, аланы республикада бёлюмлери болгъанларына бла къалгъанларына да къарамай,-деп чертгенди Татьяна Борисовна.
Алай бла депутатлагъа кеслерини предложенияларын «Яблоко»  демократия партияны республикада бёлюмюню башчысы Кючмезланы Хаким, «Россейни халкъ-патриот партиясы – власть халкъгъа» партияны башчысыны орунбасары Игорь Гундаров, «Пенсиячыланы россейли партиясы – социал тенглик ючюн» партияны ара советини секретары Игорь Иванцов, «Граждан платформаны» КъМР-де регион политкомитетини секретары Аслан Афаунов, «Партия Ростаны» регион бёлюмюню башчысы Роберт Шогенов кёргюзтгендиле. Кенгешге «Урунууну союзу» битеуроссей политика партияны КъМР-де бёлюмюню таматасы Александр Лавров да къатышханды, алай ол доклад этмегенди.
Партияланы келечилери Россейде, Кавказда, энчи Къабарты-Малкъарда да демографияны игилендириуге къаллай чырмаула болгъанларын, аланы кетериуню жолларын белгилегендиле. Хар биригиуню да кеслерини программалары бардыла, алай алада барысында адамны ырахматлы жашауун жалчытыу баш борчха салыннганды. Анга жетишир ючюн а  къыралда экономиканы, саулукъ сакълауну, социальный политиканы игилендирирге кереклиси белгиленнгенди.
Сёлешгенле къыралда урунургъа жараулу жыл санда инсанла аслам ауушханларына да жарсыгъандыла. Сёзге, республикада жюрек-къан тамыр ауруула кенг жайылыпдыла, андан къыйналгъанланы арасында жаш адамла да кёпдюле. Андан сора да,   аварияла асламдыла, алада да жаш адамла жоюладыла, деп белгилегендиле докладчыла. Сёз миграцияны юсюнден да баргъанды.
Партияны келечилери Шимал-Кавказ федерал округну субъектлерини съездлерин къурап, демографияны айнытыуда чырмауланы сюзерге, анда этилген эсгертиулеге таянып,  законодательный база къураргъа боллугъун да айтхандыла.  
Ахырында Татьяна Егорова жыйылыуда этилген предложенияла жыйышдырылып, тынгылы сюзюллюклерин, жууапла, эсгертиуле хазырланыллыкъларын билдиргенди.

Тикаланы Фатима.

Свежие номера газет Заман


25.02.2020
21.02.2020
19.02.2020
17.02.2020