Юйюрлеге къаллай социал болушлукъ этилгенини юсюнден баргъанды сёлешиу

КъМР-ни Парламентини Урунуу, социал политика эм саулукъ сакълау комитетини кенгертилген жыйылыуунда «Демография» миллет проектни «Сабий туугъан юйюрлеге ахча болушлукъну юсюнден» республикалы программасы жашауда къалай бардырылгъаны сюзюлгенди.
Анга спикерни орунбасары Мурат Карданов, КъМР-ни Башчысыны бла Правительствосуну Парламентде эм сюд органлада келечиси Мадина Дышекова, районлада бла шахарлада иш бла жалчытыу араланы келечилери, РФ-ни Пенсия фондуну  бёлюмюню къуллукъчулары эм сейирлери болгъан башха органланы къуллукъчулары да чакъырылгъандыла.
Комитетин башчысы Хусейн Кажаров, теманы магъаналылыгъын черте, юйюрлеге социал болушлукъ бериуге къыралда энчи эс бурулгъанын айтханды. «РФ-ни Президентини, КъМР-ни Башчысыны законла чыгъарыучу органлагъа посланияларында бу соруула кётюрюлгенлери да анга шагъатлыкъ этеди»,-дегенди ол.
Регион программа жашауда къалай бардырылгъаны бла жыйылгъанланы урунуу эм социал къоруулау министрни орунбасары Елена Романова шагъырей этгенди. Документде сабийлери болгъан юйюрлеге къолайлыкъларын игилендирир мурат бла финанс себепликни мадарлары белгиленедиле. Анда болгъан ёлчемлеге жетишир ючюн а, ахча болушлукъ биринчи бала туугъандан берилип башлайды. Анга юч жыл толгъунчу тёленеди. Андан сора да, къагъанакъ туугъанда бир кере ахча, эки эм андан кёп балалары  болгъан ата-аналагъа уа аналыкъ капитал тёленеди. Аны бла бирге сабийлери болмагъан юйюрлеге медицина страхованияны программасыны чеклеринде тийишли болушлукъ бериледи. Былтыр а анга 3081,5 миллион сом къоратылгъанды.
Регион программада салыннган борчлагъа тийишлиликде 2024 жылгъа дери республикада туугъанланы коэффициентин 1,731-ге дери жетдирирге керекди. Былтыр салыннган ёлчемле толтурулгъандыла (коэффициент 1,612 болгъан эсе, республика аны 1,622 жетдиргенди)
«Ючюнчю эм андан да кёп сабий туугъанда (юйюрге ёсдюрюрге алгъанда) болушлукъ керек болгъан юйюрлеге ай сайын ахча тёлеуню юсюнден» республикалы законнга кёре, быйыл 1 январьдан аллай юйюрлеге ахча бериледи. Тёлеулени ёлчеми сабийге жашау этерге жетерик ахчаны эм аз ёлчеми тенглиди. Быйыл а ол 13 707 сом болгъанды.  Бу болушлукъ айлыкъ файдасы ишлерге жараулу жыл санда инсаннга жашау этерге жетерик ахчаны экиге кереленнген ёлчеминден аз болгъан юйюрлеге берилгенин айтырчады.
КъМР-ни саулукъ сакълау министрини орунбасары Татьяна Аникушина уа аналыкъны, сабийликни сакълау жаны бла къаллай жумушла бардырылгъанларын билдиргенди. Аны айтханына кёре, саулукъларына кёре сабийлери болмагъан юйюрлени ачыкълау, аланы багъыу жаны бла мадарла толтуруладыла. Сёзге, былтыр 639 тиширыугъа ЭКО процедура бардырылгъанды. Ол а эсепде тургъанланы жартысындан асламды.
- 2018 жылда августдан башлап «Перинатал ара» саулукъ сакълау учрежденияда Юйюрню сакълау эм репродукция жаны бла ара ишлейди. Анда сабийлери болмагъан юйюрлени саулукъларын тинтиу эм багъыу жаны бла шёндюгю технологияла бардыла. Ала болушмасала, ЭКО процедурагъа жибериледиле. Ол хакъсыз къырал гарантияланы программасыны чеклеринде  бардырылады, - дегенди министрни орунбасары.
РФ-ни Пенсия фондуну КъМР-де Управлениясыны социал тёлеуле жаны бла бёлюмюню башчысы Эльвира Эркенова аналыкъ капитал программа къалай толтурулгъаныны, аны къаллай жумушлагъа къоратыргъа жарагъаныны юслеринден билдиргенди.
- Законнга кийирилген тюзетиулени хайырындан аналыкъ капиталны юйюрге энчи магъаналы сорууланы тамамлаугъа къоратыргъа жарайды, ол санда юй ишлетирге неда аны жангыртыргъа. Аны жарашдырыуну низамы женгиллетилгени бла уа административ чырмаула азайгъандыла,-дегенди докладчы.
Эльвира Эркенова 2020 жылдан  башлап аналыкъ капитал  юйюрде биринчи сабий туугъанда (юйюрге ёсдюрюрге алгъанда) берилгенин да билдиргенди. Быйыл аны ёлчеми 466 617 сомгъа жетгенди. Алай юйюрде экинчи, ючюнчю эм андан кёп сабий тууса, ахчаны ёлчеми 616-617 сом боллукъду. Алай бу болушлукъ юйюрге жаланда бир кере берилгенин эсгертирге тийишлиди.
Аналыкъ капиталны жашау журтну сатып алыргъа (ишлетирге), кредитге ётдюрюуню низамына да кийирилгендиле тюзетиуле. Энди жууаплы органланы араларында байламлыкъла къурагъанларыны хайырындан ол жаны бла заявленияны сюзюуню болжалы къысхартылгъанды.
Жыйылыуда башхала да сёлешгендиле. Ахырында жууаплы органлагъа эсгертиуле къабыл кёрюлгендиле.

КъМР-ни Парламентини пресс-службасы.

Свежие номера газет Заман


25.03.2020
23.03.2020
20.03.2020
18.03.2020