Бир бирибизни багъалап, алгъышлап, жарыкъланып ётдюрейик сыйлы байрамны

Хар муслийманнга да сыйлы Рамазан ай ахырына жетди. Ал тергеулеге кёре, 24 майда Ораза байрамны белгилерикбиз. Болсада КъМР-ни Муслийманларыны дин управлениясы айны болумуна кёре энтта шарт тохташдырлыкъды.
Быйыл эпидемиология болум бла байламлды Ораза байрамгъа тюбеуню тёрелери алышыннгандыла. Болсада бу кезиуде Аллахуталагъа баш ургъан, кесин ашдан-суудан тыйгъан, сабырлыкъ этген муслийман къаллай саугъалагъа тийишли боллукъду? Ораза байрамны эпидемияны кезиуюнде къалай бергилерге жарайды? Аны  Акъ-Сууну иймамы Чабдарланы Къубадийни жашы Арсен ангылатады:

-Оразаны  Аллахутала муслийманлагъа борч халда буюргъанды, аны алайлыгъын  тийишли кёрмеген ислам динден чыгъып къалыргъа боллукъду. Аны борчлулугъуна ийнанып, саулугъу, онгу да бола тургъанлай аны тутмагъан а гюняхха тюшеди.
Бу чакъны сыйлылыгъыны, магъанасыны юсюнден  газетде да жазыла тургъанды, биз да жамауатха айтып, ангылатып кюрешгенбиз. Алай аны сагъынмай къояргъа жарарыкъ тюйюлдю. Аллах жаратхан 12 айны ичинде жангыз да Шах-Рамазан деп бу айны барысындан да айырып  эсгергени окъуна айтады аны энчилигини юсюнден. Бу сыйлы ууахтыда Къуран берилип башлагъанды Мухаммад файгъамбаргъа, Аллахны саламы анга болсун, ол да айырады аны башхаладан.
Айтылгъан кезиуню магъанасын, тюзюн айтханда, биз толусунлай билген да эте болмазбыз. Аны юсюнден файгъамбарны хадиси да барды. «Рамазан айны магъанасын, хайырлылыгъын, огъурлулугъун билсе, сау жыл ораза болса эди, деп тилерикди адам».
 Бирле къалай сунадыла, оразада кесими аш-суудан тыяма, аны бла борчуму толтурама. Алай сау кюнню ауузланмауну магъанасы экинчи жердеди. Файгъамбар былай айтханды: кесин аман къылыкъладан тыймагъанны ораза тутханындан, кесин ашдан-суудан сакълагъандан хайыры жокъду.  Адамны ызындан сёз этген, зарланнган, къара ниет тутхан, аманлыкъ этген – бу къужур ишледен кери болургъа керекбиз.
Рамазан айны ахыр кюнлери жетдиле. Бегирекда бу кезиуде бек сыйлы кече – Къадар кече да болду. Къуранда айтылгъаныча, ол минг айдан да хайырлыды, сыйлыды. Аны  юсюнден хадисле кёпдюле. Айны ахыр он кюнюнде экиге юлешинмеген  кечелеринде межгитде жыйылып, намаз этерге кереклиси да белгилиди. Жарсыугъа, быйыл эпидемияны хатасындан аллай насыбыбыз болмады, алай муслийманла Аллахуталагъа юйлеринде баш уруп тургъандыла, намазла, тилекле, дууала этгендиле, бизни Жаратхан аланы барысын да къабыл кёрсюн.
Ислам динде бизге жаланда эки байрам берилгенди – Ораза эм Къурман. Къыралда уа байрамла кёп тюрлюдюле. Биз аланы тансыкълап, бир уллу игилик тилеп, айла бла хазырланып сакълайбыз, сёз ючюн, Жангы жылны неда башхасын. Жарсыугъа, Оразада бла Къурманда уа алай этмейбиз. Алай бу кюнле бизге неден да багъалы болгъанларын унутургъа жарамайды.
Быйыл адам улугъа къоркъуулу ауруу жайылып, кёп муратларыбызны, ышаныуларыбызны тюрлендирирге тюшгенди. Байрам кюн да межгитге жыйылаллыкъ тюйюлбюз, бизни масхабха тийишлиликден а Гъайыт юйде этилмейди, аны жаланда межгитде жамауат бла бирге къылыргъа тийишлиди.
Болсада Ораза ариу, сыйлы, къууанчлы кюндю. Ингирден окъуна жууунуп, тазаланып, эрттенликден эм ариу, омакъ кийимлени кийип, къууанчлы халда болургъа керекбиз. Бу байрамны юйюрюбюз бла бирге ётдюребиз да, барысын да алгъышлап, къол тутаргъа борчлубуз.  Ол кюн аш-суу хазырланып, столла къураладыла. Диннге тийишли болмагъан затны – ичгини айландыргъан ахырда жарамайды. Ичген адам  Аллахны, халкъны аллында да ыспассызды.
Аурууну жайылыуун тыяр ючюн бир бирге къонакъгъа бармазгъа, жыйылмазгъа дегенбиз. Алай шёндю амалла кёпдюле, телефон бла сёлешип, жууугъунгу, нёгеринги, тенгинги тутхан оразанг къабыл болсун деп  алгъышларгъа боллукъду. Андан сора юйде зикирле, тилекле, дууала да этилсинле. Белгили ислам алимлени сёзлерине, ууазларына да тынгыларгъа сюйгенлеге да бардыла аллай амалла – Интернет, телефон, телевизор.
Былайда бир шартны эсгертмей къояргъа жарарыкъ тюйюлдю. Миллетде, ол санда бизни элде да Ораза ачылгъан кюн, Къурманда да халкъ къабырлагъа чыгъаргъа излейди, ол тёреге кирип къалгъанды.  Анда уа къылыкъсыз затла этедиле, уллу сарнап да жиляйдыла, керексиз сёзле да айтыладыла, ёлгенлерине жюреклери къыйналады. Быллай ишле уа диннге ахырда келишмейдиле.  
Байрамда къабырлагъа барылмайды деп хар заманда да юйретебиз, ангылатабыз. Быйыл да аны къайтарып чертгенбиз. Ораза  сау адамланы байрамыды, аны себепли бир бирибизни багъалап, алгъышлап, жарыкъланып ётдюрейик байрамны.
Аллахуталаны кючю, къарыуу уллуду - Къурманнга дери хал тап болуп, межгитлеге жыйылыргъа, Гъайыт намаз этерге, иймамланы ууазларына тынгыларгъа, битеу дин тёрелени кереклисича ётдюрюрге амалыбыз болур деп бек ышанабыз. Хар ауруу да Аллахдан келеди, дарманы да бериледи. Аны ючюн шёндю сабырлыкъ этерге, тёзерге керекбиз. Ангылайма, уллу-гитче да юйде тургъандан эрикгенди, къыйынды.
Алай башха онгубуз шёндю жокъду, бу ауруу битеу дуниягъа да уллу къыйынлыкъ, жарсыу болгъанды. Муслийман а Аллахха ийнанып, таукел болуп, сабырлыкъ этерге борчлуду. Къурман-байрамгъа Аллахутала барыбызны да сау-саламат жетдирсин.  
Дагъыда бир къууанчлы ишни юсюнден айтмай болмайма. Кесигиз да кёрген болурсуз жангы межгитибизни халин. Аны ишлетип башлагъанлы жыл да ётмегенди. Эл, жамауат да сакълайдыла аны битеригин, адамла халин сорадыла, онглары болгъанла болушадыла, ариу сёз айтып, кёл да кётюредиле.
Шёндю аны биринчи къаты битгенди, купол орнатыллыкъ жерни къалап, кючлеп башлагъандыла. Элде уста жашларыбыз кёпдюле, бу ишни бошагъанлай, башын жабып башларыкъдыла. Андан ары уа ичин сюртюу, жылыу система тартыу жумушлагъа кириширикбиз. Не ахча, не къурулуш материал жаны бла тыйгъыч жокъду, Аллах онг берсе, аны къысха заманны ичинде ачарбыз деп ийнанама.  
Аны къурулушу бла кюрешген жашлагъа элни, кесими атымдан да ыспас этерге сюеме. Бир кюнню да тохтамай ишлейдиле, этгенлери да бек тынгылыды. Ангылаулары, билимлери болгъан жашладыла, Аллах ыразы болсун.
Эшитмегенле, билмегенле да болурла, межгитни ишлетирге юлюшлерин къошаргъа сюейгенле ахчаны ма бу номерге ётдюрюрге боллукъдула – 8(928)-082-20-58. Барысы да жерине тапдырыллыкъды. Бирле аз къалай берейим деп уялгъан этедиле. Алай дин бла къарагъанда, межгитни ишлетиуге бир сом окъуна ётдюрген, келип, ариу оноу, сёз бла болушхан да къурулушха къатышханнга саналады.
Ахырда уа ораза тутхан битеу дин къарындашларымы бла эгечлерими алгъышларыкъ эдим. Былайда бир хадисни эсгерирге тийишли кёреме. Оразада кимге къаллай бир сууаплылыкъ жетеригини юсюнден Мухаммад файгъамбарны быллай сёзлери бардыла: «Къарагъыз, адам бир ишге кирсе, сора аны бошагъанлай хакъын алады. Ораза да алайды - аны биринчи кюнден ахырына дери тутхан Аллахдан саугъа къоллу боллукъду».
 Алай  саугъа да тенг юлешинмейди - биз борчубузну не халда толтургъаныбызгъа кёре берилликди. Алайды да, тилеригим,  Аллахутала   барыбызны да оразабызны къабыл этсин, аны сууаплылыгъын толусунлай кёрюрча насып берсин.
Рамазанда адам бир оразадан экинчиге дери этген  гюняхлары кечиледиле деп айтылады да, экинчи бу кезиуге да ийман бла, ислам бла сау-эсен жетейик. Ораза къыйынды, суусап, къызыу болабыз дейбиз, алай Къуранда сабырлыкъ салгъанлагъа – саугъа Жаннетди, деп айтылады. Намазгъа сюелгенде, ораза тутханда, бир игилик этеме дегенде да адамгъа сабырлыкъ керекди. Аллахутала барыбызгъа да ол насыпны берсин.

Тикаланы Фатима жазып алгъанды.

Свежие номера газет Заман


20.05.2020
18.05.2020
15.05.2020
13.05.2020