Ётюрюк айтыула кимге хайырлыдыла?

«Экспертле коронавирус оруслуланы кёбюрек нек къырмагъанын билирге сюедиле» деген ат бла чыкъгъанды информацияны былай къарагъанда эм магъанлы Bloomberg агентствосунда статья.

«Москва: статистика ачыкъды»
Англосаксон басмалада жайылгъан къужур кампанияланы бу жаланда бир юлгюсюдю. Ала аны Соvid-19 жукъгъан ауруудан Россейде, бирси запад къыралла бла тенглешдиргенде, адамла иги да азыракъ ёлгенлери белгили болгъандан сора башлагъандыла. Хау, ауругъан этедиле, алай ауушханла кёп тюйюлдюле. Асламысында хроникалы ауруулары болгъанладыла кеслери да.
Ол жаны бла биринчи жерни Франция алгъанды. Ёлгенле 14 процент. Италия да да аллай бир чакълыды – 13,5 процент. Великобританияда да 13,4 процент. АБШ-да 5,7 процент. Россейде уа ол кёрюмдю 1 процентден азыракъды.
Запад басма органла уа анга кесгин айтадыла: ауушханланы санын былада букъдургъан этедиле деп. «Москва коронавирус аурууну шартларын кёргюзтюу жаны бла толусунлай ачыкъды. Биз битеу статистика материалланы, аналитиканы басмалайбыз. Москвада биринчи ауругъан ачыкъланнгандан башлап, кюн сайын жукъгъанланы айтабыз, ёлгенлени букъдурмайбыз, сау болгъанланы да билдиребиз.
Баям, Москва апрельде ауушханланы санын ачыкъ басмалагъанладан жангыз болур, ол шартланы хар ким да кёрюп, медицина тинтиулеринде хайырлансынла деп. Кертиди, 2019 жылны апрели бла тенглешдиргенде, дуниядан кетгенлени саны 2020 жылда апрельде 1,8 мингнге ёсгенди, 2018 жыл бла тенглешдиргенде, 900 адамгъа. Алай айны тергеуге алып ёллюулени динамикасыны эсеплерин чыгъараргъа алыкъа эрттеди.
Ангылайбыз къайсы пандемия да ауушхан шахарчыланы санын кёбейтеди, аны ангылатыргъа онг да барды. Вирус къарыусуз жерлеге урады, хроникалы ауруула къозгъаладыла. Алай ёлгенлени барыны да сылтаулары  Соvid-19 болгъанды деп айтыргъа жарамаз. Коронавирусдан ауушханланы статистикасыны тюзлюгюне ишеклик болмазгъа керекди», - дейди Москваны вице-мэри Анастасия Ракова.

Тинтиуле
кёргюзтюрюкдюле
Москва ёлюулени юсюнден кёрюмдюлени кесини сайтларында ачыкъ басмалайды, деп ангылатады шахарны Саулукъ сакълау департаменти. Магъаналыды: коронавирусдан ёлгенни неда анга ишеклилик болуп ауушханны салыннган диагнозу жаланда борчлу халда бардырылгъан патологоанатомический жарыудан сора тохташдырылады. Бизде башха къыралланы ара шахарларындан башхаракъ низам ишлейди.
Алай бла, деп ангылатадыла департаментде, Москвада ёлгенни диагнозу эм аны сылтаулары эсепде шарт кесгин белгиленипдиле, ёлюулени кёрюмдюлери да ачыкъдыла.
Сёз ючюн, ауушууну 60 процентине къан-тамыр ауруулары (инфаркт миокарда, инсульт), 4-чю стадияда огъурсуз халлы кёбюулери, лейкозланы къозгъалгъанлары сылтау болгъанды.
«Сёзсюз, коронавирус чархны саулай халын осалгъа бурады, бютюнда хроникалы ауруулары болгъанлада, башха органлагъа къыйынлыкъ таяндырады. Алай  инфаркты неда онкологияны ахыр кезиую болуп, ёпкелеринде уа тюрлениуле эсленмегенлени ауушхан сылтауларына Соvid-19 инфекцияны къалай санайыкъ? Ол тюз тюйюлдю. Алай бла керти да коронавирусдан ёлгенлени статистикасы Москвада шарт белгилиди дерге боллукъду», - деп ангылатады ара шахарны Саулукъ сакълау департаментини патологическая анатомия жаны бла штатда болмагъан тамата специалисти Олег Зайратьянц. Аны бла бирге, ол белгилегеннге кёре, апрельде Москвада бирси ауушууланы сылтауларына коронавирусну алсакъ да (официал халда ала 639 боладыла), Соvid-19 жукъгъан ауруудан ёлюу 3 процентден асламыракъ боллукъду.
Дагъыда бир зат. Россейни бир-бир шахарларын коронавирусдан ёлгенлени статистикасын тюрлендирип кёргюзтедиле деп терслеген да тюз тюйюлдю, нек дегенде ауушханла бла байламлы статистика жер-жерли властьлагъа байсунмай ЗАГС-ны федерал системасы бла жыйылады, официал кёрюмдюлени уа ай сайын Росстат басмалайды.

Хорлата да
билирге керекди
ВОЗ-ну экспертлери Москвада эпидемиягъа къажау ишни тап къуралгъанын айтханлай турадыла. Бизни врачлагъа къытай коллегалары да бийик багъа бергендиле.
Кимге хайырлыды да сора жалгъан сёз чыгъарыргъа? Баям, биринчиден, АБШ-ны властьларына, анда жууукъ заманда президент айырыула боллукъдула, гражданларыны жашауларын сакълау а алада Къытайдан, Германиядан, Юг Кореядан, Россейден да осал болгъаны ачыкъланнганды. Аны бла келиширге Америкагъа уа бек къыйынды.
Дагъыда теманы башха жанына бурургъа кюрешиу да болмаз дерге жарамайды: бюгюнлюкде Британияда кеслерини ичлеринде уллу къозгъалыула, даула чыкъгъандыла. Официал кёрюмдюлеге кёре, анда Соvid-19 вирусдан 32 минг адам ауушханды, алай пресса Бирлешген Патчахлыкъны ол кёрюмдюлени 2-3 кереге азайтханында терслейди. Аллай болумлада россей тергеуледе чурумла излеген, сёзсюз, ол къауумлагъа бек магъаналыды.

Юлия Тулина. «Аргументы и факты» газет.

Свежие номера газет Заман